روش های مدیریت نوین و توصیف هر کدام از آنها

یکی از تکراری‌ترین جملاتی که از مدیران جدید می‌شنوید، تکیه کردن آنها بر روی روشهای مدیریت نوین است که بعضاً تنها استفاده از این لفظ را یاد گرفته‌اند. مدیریت نوین سلسله مراتب و مراحل خاص خود را دارد که هم بحث ورودی، هم بحث فرایند و هم بحث خروجی سازمان تحت تأثیر قرار می‌دهد. متاسفانه بیشتر مدیران آشنایی چندانی با این مبحث ندارند و فقط در برخی از منابع و وب سایت‌های اینترنتی با این موضوع آشنا شده‌اند.

با پیشرفت تکنولوژی، مسئله استفاده از روش های مدیریت نوین هم به یک الزام برای مدیران تبدیل شده و نیاز است که در این زمینه آموزش لازم را ببینند. اهمیت این موضوع ما را بر آن داشت که به سراغ این روش‌ها برویم و ببینیم که تأثیر آنها بر عملکرد یک سازمان به چه صورت است.

مدیریت سیستمی به عنوان یکی ابتدائی ترین روش های مدیریت نوین

اصولاً هر سیستم فیزیکی و مدیریتی از ۵ بخش تشکیل شده است:

  • بخش ورودی
  • بخش فرآیند
  • بخش خروجی
  • بخش فیدبک یا بازخورد
  • بخش محیط

هرکدام از این پنج قسمت به شکل‌های مختلفی بر روند مدیریت و روند انجام هرکاری تاثیرگذار هستند. اصول کنترل یکی از این موارد می‌توانند روند کنترل مواردی دیگر را نیز ساده‌تر کند. یکی از روش های مدیریت نوین متمرکز شدن بر روی روند انجام یک کار به صورت کامل در یک سیستم است. احتمالاً در بسیاری از مدیریت‌های سنتی دیدید که هر کدام از این بخش‌ها به یک زیرمجموعه واگذار می‌شود و مدیرکلی، بر همه آنها نظارت دارد.

اما مدیریت نوین، شخص مدیر را مسئول تمامی اتفاقات رخ داده در هر کدام از این بخش‌ها می‌داند و معتقد است که مدیر باید به صورت مستقیم بر هر کدام از پنج بخش سیستم نظارت داشته باشد. ی هر کدام از این نظارتها دوره‌های زمانی تعیین می‌شود که مدیر از وضعیت فعلی و احتمالاً تغییرات آن با توجه به شرایط زمانی اطلاع پیدا کند.

مدیریت پویا

وجود یک فرایند پویا و تعادلی در ساختار یک سازمان الزامی است. این تعادل می‌تواند بخش‌های ساختاری و عملکردی را شامل شود یا تنها به بخش مدیریتی آن محدود شود. در هر دو حالت وجود کارکنان پویا و سازگار با توجه به شرایط مختلف، یک امر بدیهی و ضروری به نظر می‌رسد. نظریه کلاسیک تعادل در مدیریت، معتقد است که کارکنان در حیطه وظایف خود عمل کرده و هر کدام از آنها مسئولیت بیشتر از وظایف تعریف شده سازمانی خود ندارند.

این در حالی است که روش های مدیریت نوین به طور مستقیم و غیر مستقیم بر پویایی کارکنان و دخالت آنها در فرآیند سازمانی تأکید دارد. البته این موضوع فراتر از حیطه سازمانی و وظایف آنها نیست و به این معنی نیست که کارکنان در کار مدیریت دخالت داشته باشند و تصمیم گیری کنند. بلکه کارکنان به عنوان افرادی که در جریان کار درگیر هستند، می‌توانند به عنوان مشاور در کنار مدیریت حضور داشته و شرایط لازم و ضروری را برای آنها توضیح دهند. حتی ایده‌های کارکنان در برخی موارد کارسازتر و مثمر ثمر تر از بخش مدیریت است.

مدیریت چند سطحی و مدیریت چند بعدی

یکی از بزرگترین مشکلاتی که در سازمان‌های ناموفق وجود دارد، جدا سازی سطوح مختلف و ابعاد مختلف در کسب و کار است که ارتباط مناسبی بین آنها وجود ندارد. در این سازمان‌ها، پرسنل معمولی برای ملاقات با مدیریت نیاز به طی مراحل متعددی دارند و هیچ گونه احساس صمیمیت در آنها وجود ندارد. بنابراین پرسنل مجبور هستند ایده‌های خود را به صورت غیر مستقیم مطرح کنند یا حتی از مطرح کردن آن پشیمان شود.

روش های مدیریت نوین پیشنهاد می‌دهد که این سطوح و این ابعاد از ارتباط بین مدیر و کارکنان از بین رفته و امکان ارتباط آنها ساده‌تر باشد. در برخی موارد این ایده‌ها پا را فراتر گذاشته و به مدیران پیشنهاد می‌دهند که خود را نزدیکتر به پرسنل و کارکنان شرکت قرار دهند. استفاده از دیوارهای شیشه‌ای، تعریف کردن فضا به کمک میزهای چوبی معمولی و از بین بردن طی کردن مراحل سازمانی برای ملاقات با مدیر، از جمله مواردی هستند که به ارتباط بخش مدیریت و بخش اداری کمک می‌کند.

مدیریت انگیزشی

انگیزه به عنوان روح و قالب اصلی یک سازمان شناخته می‌شود. انگیزه می‌تواند هم به صورت منفی و هم به صورت مثبت برای کارکنان ایفای نقش کند. برخی از موارد انگیزشی:

  • در نظر گرفتن حقوق تشویقی برای پرسنل؛
  • در نظر گرفتن تنبیه و مجازات برای پرسنل نامنظم؛
  • امکان ارتقاء شغلی و تغییر پست برای پرسنل منظم؛
  • تعریف مرخصی در قالب‌های ساعتی و به‌صورت پاداش؛
  • در نظر گرفتن پاداش در صورت کاهش تخلفات.

روش های مدیریت نوین به مدیران پیشنهاد می‌دهد که سبک‌های ایجاد انگیزه در پرسنل را متنوع انتخاب کنند تا راهکارهای متعددی در اختیار داشته باشند. به عنوان یک مدیر، اگر فقط یک مسیر برای گرفتن پاداش یا مجازات تعریف کنید، و صرفاً پاداش و مجازات شما به یک شکل انجام شود، این موضوع به نوعی برای آنها تکراری شده و روند به دست آوردن آن را نیز یاد می‌گیرند. این یکی از اصول مدیران مدرن است که روش‌های انگیزشی متفاوتی را برای پرسنل‌ها با نقش‌های مختلف در نظر می‌گیرند.

مدیریت مبتنی بر دیسیپلین و نظم

در بندهای قبلی از پویایی و مدیریت پویا به عنوان یکی از روش های مدیریت نوین یاد کردیم. احتمالاً این ذهنیت برای شما به وجود می‌آید که پویایی با بی نظمی در یک سطح قرار می‌گیرد. اما این دیدگاه کاملاً اشتباه بوده و پویایی با بی نظمی متفاوت است. چند مثال زیر را در نظر بگیرید:

  • کارمند پویا در روند تصمیم گیری سازمان نقش دارد، اما کارمند بی نظم به این تصمیمات اهمیت نمی‌دهد؛
  • کارمند پویا نقش سازنده در سازمان دارد، اما کارمند بی نظم وارد کارهای سازمانی نمی‌شود؛
  • کارمند پویا خود را موظف به حضور در جریان کار می‌داند، اما کارمند بی نظم از کار فراری است؛
  • کارمند پویا به زمانبندی اهمیت می‌دهد، اما کارمند بی نظم توجه چندانی به زمان ندارد؛
  • کارمند پویا به اصول سازمانی مقید است، اما کارمند بی نظم اصول فردی را بر اصول سازمانی ترجیح می‌دهد.

بدون شک توجه به پویایی و همچنین این نظم یکی از اصلی‌ترین روش های مدیریت نوین است که همه مدیران چه در سطح خصوصی و چه در سطح دولتی باید به آن توجه داشته باشد. در نظر گرفتن پاداش برای پرسنل پویا و منظم این دیدگاه را به وجود می‌آورد که کار آنها اهمیت داشته و با تلاش بیشتری به وظیفه خود می‌پردازند.

مدیریت چند متغیره

به عنوان یک مدیر، چند فاکتور برای بررسی موفقیت سازمان خود در نظر دارید؟ چند فاکتور برای ثابت کردن مدیریت خود در نظر گرفته‌اید؟ از چند متغیر برای بررسی کارایی پرسنل خود استفاده می‌کنید؟ چه معیارهایی برای بررسی وضعیت مالی سازمان خود دارید؟ آیا این معیارها به شما در انتخاب تصمیمات مختلف کمک می‌کنند؟

اصولاً مدیرانی که به یک یا دو متغیر خاص برای بررسی کسب و کار و سازمان متبوع خود وابسته هستند، شانس موفقیت بسیار پایینی دارند. مدیریت یک موضوع بسیار وسیع است که هم با نیروی انسانی و هم با سرمایه در ارتباط است. می‌توانید کسب و کار خود را به مانند یک موتور در نظر بگیرید و روند تولید انرژی و مصرف آن را با کسب و کار خود مقایسه کنید. در یک موتور، سوخت به عنوان  ورودی، تولید انرژی به عنوان فرایند و حرکت به عنوان خروجی تعریف می‌شود.

در مورد یک سازمان و یک کسب و کار نیز همین روال وجود دارد. روش های مدیریت نوین به یک مدیر اجازه می‌دهد که از فاکتورها و متغیرهای متعددی برای بررسی کسب و کار خود استفاده کند. در واقع این متغیرها در وهله اول به صورت مستقل از ورودی و خروجی کار را بررسی کند. در نهایت نتیجه این بررسی‌ها در کنار یکدیگر قرار گرفته و به عنوان متغیرهای کلی موفقیت کسب و کار آنالیز می‌شوند.

مدیریت انطباقی و سازگاری

  • به نظر شما روند موفقیت یک کسب و کار همیشه صعودی بوده و همیشه سود دهی دارد؟
  • به نظر شما احتمال رخ دادن افت و خیز در یک کسب و کار به چه اندازه است؟
  • آیا همه کارکنان یک سازمان ویژگی‌های شخصیتی مشابه دارند؟
  • آیا وضعیت اقتصادی و بازار کاملاً با ثبات و امیدوار کننده است؟

هر کدام از این سؤالات ما را به پاسخ‌هایی می‌رساند که احتمالاً باید در مورد مدیریت خود بیشتر فکر کنید. مدیریت یک سازمان مانند مدیریت یک گروه کوچک نیست. در یک گروه دوستانه احتمالاً شما با چهار یا پنج سلیقه متفاوت مواجه هستید که احتمال انعطاف‌پذیری در آنها زیاد است. اما وقتی که شما مدیریت یک سازمان را بر عهده می‌گیرید، فاکتورهای مختلفی مانند تعداد مشتریان، حجم فروش، حجم سود دهی، رفتار کارکنان، وضعیت بازار و خصوصیات سازمان روند مدیریت شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در روش های مدیریت نوین برای کنترل کردن تمامی این تغییرات و این ویژگی‌ها، یک بحث جدید در نظر گرفته شده است که به عنوان مدیریت انطباقی و سازگاری شناخته می‌شود. در واقع این وظیفه یک مدیر است که خود را با شرایط مختلف وفق دهد و در شرایط بحرانی بتواند تصمیماتی سخت و چالش برانگیز بگیرد. حتی ممکن است این تصمیمات کار مدیریت او را سخت کند، اما در هر صورت در مسیر موفقیت یک سازمان گرفتن چنین تصمیماتی الزامی است.

مدیریت احتمالاتی

این آخرین مورد است که مدیریت نوین آن را بسیار مهم می‌داند و از آن در بحث آینده کسب و کار کمک می‌گیرد. مدیریت احتمالاتی به سبکی از مدیریت گفته می‌شود که احتمالات آینده را بررسی کرده و با توجه به آن تصمیم گیری می‌کند. این مورد را می‌توان یکی از روش‌های ریسکی در مدیریت نوین و گذاری کرد.

در واقع روش های مدیریت نوین به مدیریت این فرصت را می‌دهند که احتمالات رخ دادن برخی وقایع را در نظر بگیرد و با توجه به آن تصمیم گیری کند. این تصمیم گیری‌ها بسیار مهم هستند و در برخی موارد حتی با طول عمر کسب و کار هم گره خورده‌اند. به عنوان مثال، گاهی یک تصمیم اشتباه می‌تواند یک سازمان را نابود کند و یک تصمیم درست آنها را در مسیر رونق و پیشرفت قرار دهد.

روش های مدیریت نوین بیشتر بر مسائلی تأکید دارند که ارتباط محیط با کسب و کار را ساده‌تر کرده و از رسمیت‌های غیرضروری جلوگیری می‌کند. به همین دلیل امروزه بسیاری از سازمان‌ها استفاده از مدیریت نوین و ترجیح می‌دهند و آن را به عنوان یک اصل مهم در کسب و کار خود می‌دانند.

کلید واژه کانونی: روش های مدیریت نوین

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *