تعریف کسب و کار روستایی و مواردی که باید در بدانیم

متراکم شدن شهرهای بزرگ و تکمیل شدن ظرفیت آنها به نوعی فضا را برای ایجاد کسب و کار تحت تأثیر قرار داده و کارآفرینان به دنبال تعریف کسب و کار روستایی به عنوان منبع کسب درآمد هستند. روستاها به دلیل فضای خاص و منحصر به فرد خود کمتر مورد توجه کاربران و کارآفرینان قرار می‌گیرند و به همین دلیل یک فضای بکر برای سرمایه گذاری محسوب می‌شود. البته همین منحصر به فرد بودن عاملیست که شروع چنین کسب و کارهایی نیاز به الزامات و تمهیدات اولیه داشته باشد.

تعریف کسب و کار روستایی نسبت به تعریف آن از کارهای شهری تفاوت‌های دارد و در دسته بندی‌های مختلفی قرار می‌گیرد. در این مشاغل مهارت و تجربه فرد اهمیت ویژه‌ای دارد و در کنار آن لازم است که از برخی از تکنولوژی‌های پیشرفته استفاده شود. به همین دلیل در این مطلب می خواهیم تعریف کسب و کار روستایی را به بحث بگذاریم و از جهات مختلف آن را بررسی کنیم.

تعریف کسب و کار روستایی

در مورد تعریف کسب و کار روستایی لازم است که به برخی از ویژگی‌ها و خصوصیات ذاتی آنها اشاره کنیم. کسب و کارهای روستایی شامل گروهی از مشاغل می‌شوند که محدودیت فضایی برای کسب و کار آنها وجود ندارد و امکان انجام پروژه با نیروهای انسانی کم فراهم است. متاسفانه دیدگاه اشتباهی که در رابطه با این کسب و کارها وجود دارد، محدود کردن آنها به مشاغل سنتی مانند کشاورزی و دامداری است.

این در حالی است که ظرفیت‌های بالقوه بسیاری در روستاها و حتی در شهرهای کوچک وجود دارد که می‌توان از آن برای مشاغل تولیدی استفاده کرد. این ظرفیت‌ها ممکن است به صورت تغییر جزئی در روند تولید یک محصول باشد یا از یک علم پیشرفته برای تغییر محصولات کشاورزی و دامداری استفاده شود. بنابراین محدود کردن تعریف کسب و کار روستایی به مشاغل سنتی اشتباه است و می‌توان آن را در قالب مشاغل مدرن و امروزی تعریف کرد.

انواع کسب و کار روستایی

کسانی که قصد حضور در حوزه مشاغل روستایی را دارند، به احتمال زیاد در مورد شرایط مختلف و الزامات آن مطالعاتی داشته‌اند. اما همین افراد باید بدانند که کسب و کارهای روستایی به دسته‌های مختلفی تقسیم بندی می‌شوند که دو دسته بندی کلی برای آنها اهمیت بالایی دارد.

کسب و کارهای دائمی

کسب و کارهای دائمی روستایی شامل مشاغل و حرفه‌هایی می‌شود که فرد در طول سال و به طور کامل در طول روز به فعالیت تولیدی می‌پردازد. این فعالیت‌ها ممکن است شامل احداث یک گلخانه برای تولید محصولات کشاورزی یا ایجاد یک کارگاه آهنگری برای تولید قطعات فلزی مانند آهن و مس باشد. تعریف کسب و کار روستایی در قالب کارهای دائمی طرفداران کمتری دارد و معمولاً افراد شهرنشین از این مشاغل استقبال چندانی نمی‌کنند؛ زیرا لازم است که فرد به صورت تمام وقت در محل کسب و کار حضور داشته باشد.

کسب و کارهای فصلی

کسب و کارهای فصلی روستایی شامل حرفه‌هایی می‌شود که فرد آنها را در یک فصل خاص انجام داده و بقیه طول سال را به کار دیگری مشغول است. نمونه‌های مختلفی از کسب و کارهای فصلی وجود دارد که پرورش ماهی، پرورش قارچ، کشاورزی پیشرفته، پرورش گل‌های تزئینی، تولید گیاهان دارویی و موارد مشابه آن در این دسته قرار می‌گیرند. معمولاً طرفداران این دسته بیشتر هستند که برای این موضوع دو دلیل ذکر می‌کنند:

  • زمان باقی مانده از طول سال را به بازاریابی و تبلیغات برای محصولات خود اختصاص می‌دهند؛
  • به جز افراد روستایی، افراد شهرنشین نیازی نیست که زمان زیادی را در محل کسب و کار خود حضور داشته باشند و بیشتر نقش نظارتی دارند.

ویژگی‌های کلی کسب و کارهای روستایی

ارائه تعریف کسب و کار روستایی بدون اشاره به ویژگی‌های آن‌ها امکان‌پذیر نیست و لازم است که به این موارد هم اشاره کنیم. اصولاً انجام چنین پروژه‌هایی در یک فضای محدود از لحاظ امکانات و همچنین از لحاظ دسترسی به فضای شهری، نیاز به برخی امکانات و آماده سازی ها دارد. این آماده سازی ها با شناخت ویژگی‌های کسب و کار به دست می‌آید که پنج مورد از آنها به شرح زیر هستند:

بیشتر شامل کسب و کارهای تولیدی می‌شوند

یکی از مهمترین ویژگی‌های کسب و کارهای روستایی، تمایل بیشتر آنها به تولید است. در واقع پایین بودن جمعیت روستایی و نبود مصرف‌کننده کافی عاملی است که این کسب و کارها تمایل چندانی به مشاغل خدماتی نداشته باشند. عملاً می‌بینیم که کسب و کارهای روستایی بیشتر شامل فرآیندهای می‌شوند که به تولید یک محصول منجر شده و امکان فروش محصول در شهرهای بزرگتر و فروش آن به خریداران عمده وجود دارد.

مهارت و تجربه در انجام آنها حرف اول را می زند

موضوع مهم دیگر در تعریف کسب و کار روستایی و ویژگی‌های آن، اهمیت مهارت و تجربه در به نتیجه رساندن این مشاغل است. شما مطمئن باشید که هیچ فرد شهرنشینی نمی‌تواند با محیط روستایی خود را وفق دهند و بازدهی کافی از این فعالیت خود دریافت کنند. سازگاری با محیط روستا، تطابق با شرایط آب و هوایی و حرفه‌ای، شناخت عوامل مختلف تأثیر گذار بر کسب و کار، و همچنین جلوگیری از تأثیر شرایط محیطی بر نتیجه کار، مواردی هستند که در هیچ مدرسه و دانشگاهی به دست نمی‌آیند و فرد باید در طول عمر خود آنها را تجربه کند.

محصول آنها در جای دیگر مصرف می‌شود

اگر بررسی‌های خود را به بازار ایران محدود کنید، شاید معدود نمونه‌هایی پیدا کنید که محصولات آنها در همان روستا یا در همان شهر کوچک و مصرف شود. درصد بالایی از مشاغل روستایی به دنبال تولید یک محصول هستند که امکان فروش آن در بازارهای بزرگ و در بازارهای شهری وجود داشته باشد. برخی از کارشناسان این موضوع را یک نقطه ضعف و بعضی آن را نقطه قوت کسب و کارهای روستایی می‌دانند، اما در هر صورت باید بازار کافی برای محصول آنها فراهم شود.

معمولاً با تعداد نیروی انسانی کم راه اندازی می‌شوند

شما اگر سری به شهرک‌های صنعتی در اطراف شهرهای بزرگ زده باشید یا حتی از یک کارخانه تولید مواد غذایی دیدن کرده باشید، متوجه می‌شوید که تعداد پرسنل آن‌ها از ۱۰۰ نفر فراتر رفته و حتی نیروهای اداری زیادی در آنها مشغول به کار هستند. حالا توصیه می‌کنم که به یکی از کارگاه‌های تولید فرش در روستاها یا به یکی از گلخانه‌ها بروید که تعداد نیروی کار آنها به زحمت به اندازه انگشتان دو دست باشد. این یکی از مهمترین ویژگی مشاغل روستایی است که با تعداد نیروی انسانی کم و به کمک افراد ماهر و باتجربه راه‌اندازی می‌شوند.

قبل از تولید، مصرف کننده دارند

این مورد یک ویژگی یک نقطه قوت بزرگ برای کسب و کارهای روستایی محسوب می‌شود. خوشبختانه در این مشاغل نیازی به گشتن برای پیدا کردن مشتری نیست و روند کلی آنها به شکلی است که از قبل مصرف‌کننده کافی وجود دارد. شما وقتی که در فضای شهری به دنبال ایجاد یک کسب و کار یا محصول هستید، باید یک برنامه مشخص برای بازاریابی داشته باشید. اما خوشبختانه محصولات روستایی بیشتر به عنوان ماده اولیه در چرخه تولید به کار گرفته می‌شوند و این روند فروش آنها را بسیار ساده‌تر می‌کند.

الزامات اولیه برای کسب و کارهای روستایی

با توجه به ویژگی‌هایی که برای کسب و کارهای روستایی ذکر شد و همچنین نکاتی که در تعریف کسب و کار روستایی به آن اشاره شد، برای اجرای چنین پروژه‌هایی نیاز به برخی اقدامات اولیه داریم که برخی از آنها فیزیکی بوده و برخی نیز به مرور زمان به دست می‌آیند. در واقع مشاغل روستایی به ارتباط مستقیم بین نیروی انسانی و تجهیزات وابسته هستند.

نیروی انسانی ماهر و باتجربه

به جرات می‌توانیم ادعا کنیم که برای مشاغل روستایی هیچ چیزی به اندازه نیروی انسانی ماهر و با تجربه تأثیرگذار نیست. شما وقتی که یک کشاورز با تجربه باشید، می دانید که روند رشد محصول شما به چه صورت است و چه چیزهایی بر آن تأثیر گذار است. حتی شما می دانید که رفتار ابرها و رفتار زمین نسبت به سرما و گرمای هوا به چه صورت است. این نیروی انسانی ماهر و باتجربه در بالا بردن آمار تولید کسب و کار و بالا بردن کیفیت آن نقش مستقیم دارد و یک عامل تاثیرگذار در تعریف کسب و کار روستایی است.

فضای کارگاهی

موضوع مهم دیگر برای راه اندازی کسب و کار روستایی، فراهم آوردن فضای کارگاهی است. این فضای کارگاهی ممکن است یک زمین معمولی برای کشاورزی مدرن، یک گلخانه پیشرفته برای کاشت گلخانه‌های تزئینی یا حتی چند استخر برای پرورش ماهی باشد. در هر صورت فضای کارگاهی اصلی‌ترین و مهم‌ترین فاکتور در راه اندازی کارگاه روستایی است و در کیفیت فرآیند تولید نقش مستقیم دارد.

تجهیزات و ابزار

ابزار آلات و تجهیزات چه به صورت پیشرفته و مدرن و چه به صورت سنتی برای به نتیجه رساندن یک کسب و کار و سرعت بخشیدن به فرایند تولید مهم هستند. به عنوان مثال، استفاده از بیل و ماشین آلاتی مانند تراکتور برای کشاورزی، استفاده از لوازم غذا دهی و همچنین پمپ آب برای استخر ماهی و سیستم گرمایشی برای گلخانه‌ها مواردی هستند که حضور آنها در یک کسب و کار روستایی الزامی است.

فرآوری

متاسفانه این یکی از موارد فراموش شده در تعریف کسب و کار روستایی در ایران است که چندان به آن توجه نمی‌شود. مشاغل روستایی تولید کننده هستند و اگر این تولیدات به صورت خام فروخته شوند، عملاً تمامی سود تولید به جیب دلالان می‌رود. عدم دسترسی به تکنولوژی‌ها و دستگاه‌های فرآوری و همچنین گران بودن و آنها مشکلاتی هستند که در رساندن سود به روستایی‌ها مشکل ساز می‌شود.

در تعریف کسب و کار روستایی چه مشکلی وجود دارد؟

تقریباً تمامی شرایط و ویژگی‌های ذکر شده برای کسب و کارهای روستایی مثبت هستند و این باعث می‌شود که معمولاً با استقبال زیادی از طرف کارآفرینان مواجه شوند. یکی از بزرگترین مشکلاتی که در این مشاغل وجود دارد، کاهش امکان استفاده از خلاقیت در این مشاغل است که امکان تغییرات گسترده در آنها وجود ندارد. در واقع برای تولید محصول جدید در این مشاغل، مهارت‌های علمی بسیار پیشرفته نیاز است که معمولاً دسترسی به آنها هزینه بر است.

از طرف دیگر، بالا بردن آمار تولید در این مشاغل نیازمند استفاده از تجهیزات پیشرفته و مدرن است که برای استارتاپ ها و شرکت‌های نوپا فراهم کردن آنها کمی سخت است. البته نباید این نکته را فراموش کنیم که کسب و کارهای روستایی تا حدود زیادی تحت تأثیر شرایط محیطی هم قرار دارند.

تعریف کسب و کار روستایی تنها به یک جمله یا یک پاراگراف محدود نمی‌شود و هر کسی با توجه به سطح شناخت خود ممکن است تعاریف متفاوتی از آن داشته باشد. اگرچه این مشاغل نسبت به مشاغل خدماتی سخت‌تر هستند و نیاز به تلاش بیشتری دارند، اما به طور کلی تولید در آنها ارزان‌تر بوده و معمولاً کشورها تلاش می‌کند که در این زمینه سرمایه‌گذاری کنند.

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *